Deze informatie wordt u aangeboden door het V.P.I. vzw.U koos deze pagina: www.verkeervpi.be/vpi/verkeers-_en_mobiliteitseducatie/aanpak/kleuterschool.php
Startpagina > site Verkeervpi > Verkeers- en MobiliteitsEducatie (VME) > Aanpak > Kleuterschool
Voor kinderen vormen verkeersongevallen de grootste doodsoorzaak. Veel kinderen lopen tijdelijk of blijvend een fysisch of psychisch letsel op.
Kinderen zijn vooral bij ongevallen betrokken: bij mooi weer, in mei-juni/september-oktober, na de lesuren, jonger dan 10 jaar bij het oversteken en als autopassagier, ouder dan 10 jaar bij het fietsen. Jongens vormen gemiddeld 2/3 van de slachtoffers. Het risico neemt toe met de leeftijd (6, 12, 14-15 en 17 jaar). Vooral de overgang naar een andere verkeersrol en een nieuwe schoolroute zijn riskant.
Kinderen zijn tot 7-8 jaar niet bij machte zelfstandig aan het verkeer deel te nemen te voet. Tot zowat 10 jaar kunnen ze niet zelfstandig fietsen en hebben ze het moeilijk om over te steken bij rijverkeer uit 2 richtingen.
Kinderen begrijpen vaak de verkeerstaal niet (terminologie, signalisatie), kunnen moeilijk afstanden en snelheden inschatten en verkeersgeluiden herkennen-localiseren, hebben tot 7 jaar moeite met het verschil links-rechts...
Het verkeer moet aangepast zijn/worden aan de mogelijkheden en de beperkingen van de (zwakste) verkeersdeelnemers. We kunnen inwerken op de mens, het voertuig en de weg. Hoe globaler de aanpak, hoe beter het resultaat.
Verkeersopvoeding is een occasionele gedragsbeïnvloeding, thuis en op school. Denk eraan bij elke passende gelegenheid én bij zoveel mogelijk gelegenheden ( permanente vorming in plaats van eenmalige aandacht).
Verkeersonderwijs is het systematisch bijbrengen van verantwoord verkeersgedrag en is in de basisschool verplicht sinds 7.07.1971. Er zijn leerplannen, eindtermen en ontwikkelingsdoelen.
Er is nood aan omkaderde inspanningen, eigentijdse opvattingen, recent lesmateriaal in overeenstemming met de geldende wetgeving, goeie afspraken, ervaringsgerichte educatie, steun van ouders...
Verkeers- en mobiliteitseducatie : ook aandacht voor de keuze van de vervoerswijze.
Verbeter de verkeerskennis, het inzicht, de verkeerszin en de vaardigheden. Bouw een goede attitude op en laat zoveel mogelijk oefenen : praktisch en concreet.
Kies de leerstof in functie van de leeftijd, de verkeersrollen die de kinderen kunnen vervullen (nu en in de nabije toekomst), het weer, het tijdstip...
Bij kleuters ligt de nadruk op de onzelfstandige voetganger en de passagier, in de eerste graad op de beginnende voetganger en de passagier, in de tweede graad op de beginnende fietser en de zelfstandige voetganger, in de derde graad op de (zelfstandige) fietser.
Gebruik recent lesmateriaal, dat overeenstemt met de in België geldende verkeerswetgeving én dat een verantwoord en defensief verkeersgedrag beoogt. Verduidelijk aan de hand van beelden van concrete situaties (praatplaat, foto's, dia's, video). Verwijs naar plaatselijke, bekende verkeerssituaties.
Zij zijn principieel de eerste en de belangrijkste verkeersopvoeders, maar veel ouders zijn zich van die rol niet bewust. Informeer de ouders over wat je de kinderen hebt geleerd, zodat zij die gedragingen kunnen ondersteunen en inoefenen .
Een aanrader is een informatie- en gespreksavond voor de ouders, met als thema 'veiliger en milieubewust naar school', met een deskundige inleider en een panelgesprek, met medewerking van gemeentebestuur en politie.
De leerlingen verplaatsen zich 2 of 4 maal daags van huis naar school of omgekeerd. Zij en/of hun ouders kiezen spontaan de kortste route. Dat wordt soms verplicht door het schoolreglement. De school verzekering gewaagt echter van de normale schoolroute. Dus kun je een zo veilig mogelijke route kiezen, rekening houdend met de aanwezige veiligheidsvoorzieningen.
Diareeksen en videofilms zijn nauwelijks beschikbaar. Als je zelf iets vervaardigt, vertrek dan vanuit de verkeersrollen van de leerlingen, niet vanuit het verkeersreglement. Denk aan het spiegelbeeld!
Een zandtafel of platte verkeerstafel kan helpen om het inzicht van de kleuters te verruimen. Is het stratenplan fictief, met veranderbare situaties, dan kun je allerlei situaties simuleren. Is het niet fictief, dan kun je de schoolomgeving reëel voorstellen.
Gezelschapsspelen laten toe op een leuke manier met verkeer bezig te zijn. De meeste spelen zijn echter afkomstig uit het buitenland en stemmen niet overeen met onze verkeerswetgeving!
De politie heeft een ondersteunende taak . Geen theoretische uiteenzetting over verkeersvoorschriften! Ze kunnen plaatselijke verkeerssituaties toelichten (ter plekke). Ze kunnen de leerlingen specifieke gedragingen laten ervaren en inoefenen (oversteken, de bevelen van de agent...)
Het verkeerspark heeft een dubbele functie : bepaalde gedragingen aanleren en nagaan wat de kinderen nog niet (juist) kunnen. Daarom moet het parcours slechts een beperkt aantal kruispunten en straten bevatten. Dan is het bruikbaar voor 4 -12 jarigen. De leerlingen verplaatsen zich te voet of met de fiets, niet met trapauto's! Veelvuldig bezoek aan een verkeerspark is zelden mogelijk.
De school kan zelf zorgen voor een vervangproduct dat altijd beschikbaar is én dat ook voor kleuters geschikt is: de verkeersoefenplaats . Dit is een beperkt stratenpatroon op de speelplaats, met uitsluitend variabele situaties. Het is een onmisbare schakel tussen de theorie en de verkeerswerkelijkheid. Vraag de medewerking van de oudervereniging voor het vervaardigen van verkeersborden en -lichten.
Verken de directe schoolomgeving te voet. Wijs op de plaatsen die wel/niet geschikt zijn om onder begeleiding te stappen of over te steken. Nadruk ligt op het bekijken, begrijpen, bespreken, toepassen.
Verplaatsingen in groep (begeleiding, plaats op de weg, verlichting...): verplaatsingen in groep
Kleuters hebben in het verkeer weinig verkeerstekens nodig (zebrapad, verkeerslichten, bevelen agent...). Toch kunnen we in verkeersvoorbereidende oefeningen verkeersborden en pictoborden aanbrengen (soorten, vormen, kleuren) en ze zo mogelijk ook op school toepassen (o.a. omloop).
Vooraleer een kind ruime aandacht kan besteden aan het verkeersgebeuren, moet het zijn beweging, verplaatsing, voldoende beheersen. Het moet ook snel kunnen reageren. Dat kan worden geoefend met allerlei motorische spelletjes: vrij bewegen bij groen en stoppen bij rood, op en van de fiets stappen, fietsen en iets meenemen...
Gedurende een of twee weken wordt op school bijzondere aandacht besteed aan het verkeer. Stel een programma samen dat haalbaar en voor herhaling vatbaar is. Spreek met de politie af welke activiteiten zij voor haar rekening wil/kan nemen. Maak het project zichtbaar voor de ouders.
Bedenk: een eenmalig verkeersproject heeft nauwelijks invloed op het verkeersgedrag!
Verkeerseducatie mag zich niet beperken tot enkele verkeerslesjes of een eenmalige projectweek verkeer. Ze is onderdeel van de totale opvoeding en moet permanent aandacht krijgen, dus ook bij elke verplaatsing en bij elke passende gelegenheid.
Leraren (zonder machtiging) zijn in het verkeer 'leiders' en hebben geen enkele bevoegdheid. Als gemachtigd opzichter mogen zij wel het rijverkeer doen stoppen om een groep kinderen, scholieren, ouderen en/of gehandicapten (te voet!) te laten oversteken in de gemeente waar zij die toelating hebben gekregen van de burgemeester.
Klik hier voor meer informatie over gemachtigde opzichters.VerkeersPedagogisch Instituut vzw.
Spinnersstraat 29, 8800 Roeselare, 051/21 04 17
E-mail naar info@verkeervpi.be
Website: www.verkeervpi.be en www.verkeersland.be
