Samen op weg

Fietspooling

Wat?

Kleine groepen jonge scholieren, uit een zelfde buurt, fietsen samen van huis naar school en terug, onder begeleiding van een of meerdere volwassenen. De begeleiders dragen een fluojas met het opschrift 'fietspooling' en de kinderen dragen een fluojasje, zodat ze goed opvallen. De school of de gemeente sluit een verzekering af voor de begeleiders. Voor de kinderen geldt de gewone schoolverzekering. Een verkeerswerkgroep stimuleert en coördineert het project.

Het systeem is ontstaan in de gemeente Brecht, in 1993.

Waarom?

Veel kinderen worden met de auto naar school gebracht, omdat de ouders het verkeer te gevaarlijk vinden. In plaats van te (blijven) kankeren, kun je er ook iets aan doen.

Zodra er oversteekplaatsen worden beveiligd (door politie of gemachtigde opzichters) en/of er onder begeleiding kan worden gefietst, stappen veel kinderen over van de auto naar de fiets of de benenwagen. Kinderen zijn zeker geestdriftig.

Fietspooling biedt tal van voordelen:

Een groep fietsers valt beter en sneller op dan een enkeling, die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien. Dat is dus veiliger.
De kinderen leren, onder begeleiding, in groep fietsen. Dat is een goede leerschool voor later, wanneer ze alleen zullen fietsen.
Het is een vorm van sociale opvoeding. De kinderen moeten met elkaar rekening leren houden en hun steentje bijdragen opdat de groep goed functioneert. Ze waarschuwen elkaar bij gevaar, ze leren afspraken met elkaar maken.
De kinderen leren assertiever fietsen.
De ervaring toont aan dat automobilisten zich hoffelijker gedragen tegenover de fietspoolers, de kinderen voelen zich minder bedreigd en gedragen zich dan ook rustiger.
Fietspooling vermindert het aantal kinderen dat met de auto wordt gebracht en levert dus een positieve bijdrage aan het milieu. De chaos aan de schoolpoort vermindert, zodat de kinderen er zich minder bedreigd voelen.

Afspraken voor fietspoolers (kinderen)

Hou je aan het afgesproken uur. De groep wacht hooguit 5 minuten. Verwittig de (hoofd)begeleider tijdig, als je niet kan meefietsen.
Je krijgt een vaste plaats binnen de groep. Blijf onderweg goed aaneengesloten.
Fiets altijd rechts, maar laat rechts een kleine uitwijkruimte over.
De begeleider spreekt met je af, waar en wanneer je met 2 naast elkaar mag fietsen. Dan fietsen de jongste kinderen aan de huizenkant.
Rijdt een jong kind van een van de begeleiders mee, laat het dan voor zijn ouder rijden.
Wil je een weg dwarsen, doe het dan zoals in de groep (vooraf) werd afgesproken.
Draag zorg voor de speciale kledij. Draag het fluojasje als je fietspoolt. De andere bestuurders kunnen je zo goed opmerken.
Het is geraadzaam dat je een fietshelm draagt.
Zorg ervoor dat je fiets in orde is, vooral remmen en verlichting.
Hou ogen en oren open tijdens het fietspoolen en hou rekening met de andere verkeersdeelnemers.
Je groep heeft geen voorrechten in het verkeer, houd je dus aan de geldende voorschriften en afspraken.
Gemachtigde opzichters kunnen enkel worden ingezet, als de groep stopt en als groep voetgangers oversteekt.

Afspraken voor fietspool-begeleiders

Het is, voor de veiligheid van de groep, van groot belang dat er vooraf duidelijke afspraken worden gemaakt. Bespreek met de kinderen de te volgen route. Spreek af hoe er wordt gefietst, waar je verzamelt, hoe je de weg dwarst, waar en wanneer je met 2 naast elkaar fietst, wanneer je achter elkaar fietst...
Als begeleider heb je de volle vrijheid in de samenstelling van de groep fietspoolers. Duid aan wie op kop fietst (kies een kind dat behoorlijk fietsvaardig is en niet te wild). Je fietst best links achteraan, als je de enige begeleider bent.
Waak erover dat de fietspoolers de voorziene kledij (fluojasje) dragen, zodat de groep goed herkenbaar is door de andere bestuurders.
Met een groep van min dan 15 deelnemers kom je niet in aanmerking voor de voordelen die wielertoeristen krijgen. Je valt onder de normale verkeerswetgeving. Je enige functie bestaat dus uit het begeleiden van de groep. Jullie hebben geen enkel voorrecht: je mag niets meer en niets minder doen dan een individuele fietser. Heb je twijfels, ga dan te rade bij de lokale politie of informeer bij het VerkeersPedagogisch Instituut vzw.
Voor het goed functioneren van het systeem, moet de groep zich houden aan een vast tijdschema. Deel de kinderen mee dat op hen wordt gewacht, als ze laat zijn, maar niet langer dan 5 minuten.
De ouders wordt gevraagd de begeleider tijdig te verwittigen, als een kind niet mee fietst.
Kan je eens niet rijden, bel dan een vervanger op of, als dat niet kan, alle deelnemende kinderen (je hebt van allen naam, adres en telefoonnummer).
Wanneer zich onregelmatigheden voordoen in de groep, tracht je het geschil in eerste instantie binnen de groep op te lossen. Kan dit niet, of doet het probleem zich nogmaals voor, neem dan contact op met de schooldirectie of de -verantwoordelijke.
Voelt de groep zich eens bedreigd door het roekeloze gedrag van een chauffeur, noteer dan de nummerplaat en mogelijke andere kenmerken (merk auto, kleur, specifieke kenmerken, ...) en geef die gegevens door aan de lokale politie.
Doet er zich onderweg een ongeval voor, meld dit dan aan de schooldirectie, die de schoolverzekering aanspreekt. Voor dringende hulp bel je 100 (ziekenwagen) of 101 (politie).
Links afslaan met jonge kinderen gebeurt best zonder voorsorteren. Je fietst dus tot aan de overkant van het kruispunt, je stopt en je dwarst de rijbaan haaks, nadat je voorrang hebt verleend aan de bestuurders die op deze rijbaan rijden.
Binnen de bebouwde kom mag je op de rijbaan met 2 naast elkaar fietsen, tenzij een tegenligger niet zou kunnen kruisen.
Elke bestuurder moet op de rijbaan rechts houden. Dat is niet uiterst rechts! Dus niet op de rand van het wegdek, niet in de goot. Hou aan je rechterkant een ruimte van 30 à 40 cm, die je kunt benutten om rechts uit te wijken in geval van nood (anders zit je gevangen tegen de boordsteen).

Bedenkingen

Fietspoolen kan met 1 begeleider, groepen met meer dan 7 kinderen hebben er meestal meerdere.

Mogen kinderen uit het 1ste of 2de leerjaar meefietsen? Dat moet worden afgesproken. De begeleiders nemen in de regel dergelijke eigen kinderen mee. Van andere kinderen ga je best eerst na of ze voldoende fietsvaardig zijn. Je kunt ook afspreken met de oudere kinderen dat zij voor een welbepaald jong kind zorg dragen.

Zijn er onvoldoende ouders die kunnen begeleiden, dan kun je ook denken aan grootouders of buitenstaanders.