Gemeentelijk verkeersbeleid

Probleemstelling

België staat heel hoog op de lijst van verkeersonveilige landen van West-Europa. Jaarlijks vallen hier meer dan 70.000 doden en gewonden. Het economisch verlies kan geschat worden op drie tot vier miljard euro per jaar.

Algemeen kader

Verkeersonderwijs is te vaak theoretisch.
Er is een versnippering aan bevoegdheden en een gebrekkige coördinatie.
Er zijn weinig gevormde verkeerskundigen.
De pakkans is miniem; geen boetes voor de min 16 jarigen, noch voor hun ouders.
Er is een doorgedreven lintbebouwing.
De bevolking vergrijst snel.

De weg naar een doeltreffend verkeers- en mobiliteitsbeleid is nog lang, maar de evolutie is positief!

De gemeente

Het gemeentebestuur moet waken over de veiligheid op haar grondgebied (gemeentewet).

Het merendeel van de verkeersslachtoffers valt op gemeentewegen, de zwaarste ongevallen gebeuren vooral op gewest- en provinciewegen.

De mogelijkheden van de gemeente zijn beperkt door een overdreven voogdij.

Vaak ontbreekt een goede samenwerking tussen ambtenaren.

Er is weinig samenwerking en uitwisseling van ervaringen tussen gemeenten.

Maar, de evolutie is positief!

Aanpak

Filosofie: pas het verkeer aan de mens-weggebruiker aan én houd rekening met zijn mogelijkheden en beperkingen (de nieuwe norm-mens).

Dus niet: lage snelheid op brede weg, hoek van 90° in fietspad, zebrapad naast looproute, lange omweg voor fietsers...

We kunnen inwerken op de mens en het voertuig en de weg.

Het beste resultaat is te verwachten van een globale aanpak:

organisatie verkeers- en mobiliteitsbeleid + infrastructuur + toezicht + educatie

Verkeer - vervoer - mobiliteit:

Verkeersveiligheid = streven naar minder (ernstige) ongevallen

Vervoer = aanbieden van alternatieven voor de auto (slechts 1 inwoner op 3 beschikt over een auto, elke auto staat per dag 23 u 20 min. stil)

Mobiliteit = beïnvloeden van de verplaatsingsbehoeften (belangrijke rol ruimtelijke ordening).

Realisatie (4 pijlers)

Doel: foutief verkeersgedrag voorkomen

A Organisatie

Principe: het verkeers- en mobiliteitsbeleid steunt op een structurele, deskundige basis

een beleidsverantwoordelijke verkeer en mobiliteit
een coördinator verkeer en mobiliteit (nagevormd!)
een ambtelijke verkeerscommissie (concrete problemen oplossen)
een stuurgroep verkeer en mobiliteit (filosofie, principes bespreken en evolutie opvolgen)
een verkeersinfotheek (recente en betrouwbare informatie)
analyse van (alle) verkeersongevallengegevens...
opstellen van een verkeers- en mobiliteitsbeleidsnota
ondertekenen van een mobiliteitsconvenant met de Vlaamse regering

B Infrastructuur:

Principes: het verkeersgedrag moet vooral worden bepaald door aanleg en vormgeving van de weg - in verblijfsgebieden en schoolomgevingen is de leefbaarheid prioritair (dus lage rijsnelheid) - op de verkeerswegen worden snel en traag verkeer gescheiden - op de hoofdstraten wordt gezocht naar een compromis - fietsen moet in principe overal kunnen

(her)aanleg van fietsvriendelijke + goed onderhouden fietsvoorzieningen (> fietspaden)
(her)inrichting van verblijfsgebieden (o.a. zone 30, woonerf; lage rijsnelheid)
(her)inrichting van doortochten (hoofdstraten: gemengd verkeer)
(her)inrichting van schoolomgevingen (> paaltjes zetten, trottoir verbreden, bi-flash)
beperking van de (gratis) parkeertijd in het centrum
voorzieningen voor slechtzienden en gehandicapten...

C Verkeerstoezicht:

Principes: om een voldoende subjectieve pakkans te bekomen wordt gestreefd naar een combinatie van (opvallende) controles en voorlichting - verkeerstoezicht kan een foutieve infrastructuur niet goedmaken

controle op rijden onder invloed (alcohol, drugs, medicijnen)
controle op de snelheid
een verkeersvormingsklas voor 12-16 jarigen (vgl. Wet op Jeugdbescherming)
inzet van gemachtigde opzichters, o.a. in schoolomgevingen...

D Verkeers- en mobiliteitseducatie:

Principes: het verkeersgedrag beïnvloeden door verkeersopvoeding (thuis-school) - actief verkeersonderwijs (school) - verkeersvoorlichting (ouders, ouderen...)

verkeerspraatjes van de politie met bespreking van dia's van plaatselijke verkeerssituaties (bij kinderen en ouderen)
ter beschikking stellen van een (vast of mobiel) verkeerspark (beperkt stratenpatroon, geen go-carts, begeleiding)
controles (nieuwe stijl) van (brom)fietsen
begeleiding van verkeersleerwandelingen, medewerking aan een verkeers(mid)dag, een verkeersmarkt, fietsvaardigheidsproeven...

Waar mogelijk met medewerking van de ouders.

Besluit

Een doeltreffend gemeentelijk verkeers- en mobiliteitsbeleid steunt op een globale aanpak (organisatie + infrastructuur + toezicht + educatie), op ambtenaren met enige verkeerskundige vorming, op ondersteuning door externe deskundigen én op uitwisseling van ervaringen. De gemeentelijke verkeersplanning moet meer omvatten dan een verkeerscirculatieplan.